Ceza Yasasının 58. Maddesi

Ceza Yasasının 58. Maddesi Rusya Sosyalist Federatif Sovyet Cumhuriyeti (RSFSC)

(İngilizceden çeviri: Beril Devlet)

RSFSC ceza yasasının 58. maddesi, 25.Şubat.1927’de, devrim karşıtı faaliyette bulunduğundan şüphelenilenleri mahkum etmek amacıyla uygulamaya kondu. Birçok kez değiştirildi, düzeltildi. Özellikle 58. maddenin 1. fıkrası 8.Haziran.1934’te aşağıdaki alt maddeler eklenerek güncellendi ve yürürlüğe kondu.

Bu maddenin ortaya koyduğu “işçi düşmanı” deyimi resmi bir kavram olarak 58–2 ve 58–13. maddelerde de görülmektedir (ki 58-1’de hainler, 58-14’te sabotajcılar olarak geçmektedir).

Diğer Sovyetler Birliği Cumhuriyetlerinin ceza yasalarında da benzer içerikli maddeler bulunmaktadır.

Özet

Not: Bu kısımda 58. maddede geçen ifadeler tırnak içinde verilmiştir.

Madde aşağıdaki suçları kapsamaktaydı:

58–1 Devrim aleyhtarı faaliyetleri tanımlama:

“Devrim aleyhtarı faaliyet, işçi ve köylü Sovyet’inin gücünü zayıflatmaya, azaltmaya veya yok etmeye yönelik her türlü hareket, SSCB’nin bütün hükümetleri ve SSCB’nin tüm Sovyet ve özerk cumhuriyetlerinin dış güvenliğini zayıflatmaya veya azaltmaya ve proleter devrimin temel ekonomik, siyasi ve milli girişimlerine karşı hareketlerdir.”

Bu madde sadece Sovyet aleyhtarı faaliyetleri değil, aynı zamanda “uluslar arası işçi birliği”ne, herhangi diğer “işçi devleti”ne karşı hareketleri de cezalandırmayı amaçlamaktadır.

58–1 a Vatana İhanet: İdam cezası veya 10 yıl hapis, her iki durumda da mallarını kamulaştırma (müsadere).

58–16 Askeri personelin vatan ihaneti: İdam cezası ve mallarını müsadere.

58 – 1b Zanlının vatana ihanet amaçlı uçak yolculuğu yapması durumunda akrabalarının durumu bilerek rapor etmemesi, suçluya yardımcı olması veya basitçe birlikte yaşamış olmalarına bağlı olarak akrabalara, müsadere ile birlikte 5 ila 10 yıl hapis veya 5 yıl Sibirya’ya sürgün cezası.

58 – 1 r: Askeri personelin vatana ihaneti bildirmemesi: 10 yıl hapis. Başkalarının vatana ihaneti bildirmemesi: 58 – 12. madde ile suçlama.

58 – 2 Gücü ele geçirmek amaçlı silahlı ayaklanma veya müdahale: Müsadere ve idama kadar cezalandırma, ayrıca “işçi düşmanı” ilan edilme.

58 – 3 Yabancılarla devrim aleyhtarı maksatla görüşme durumunda 58 – 2 uygulanır.

58 – 4 Komünist devletleri tanımayan uluslar arası burjuvaya herhangi açıdan yardım etme: 58 – 2’dekine benzer şekilde cezalandırılır.

58 – 5 Herhangi bir yabancı varlığı SSCB aleyhine kışkırtmak: 58 – 2’dekine benzer şekilde cezalandırılır.

58 – 6 Casusluk –Kanıtlanmamış casusluğu da kapsayacak şekilde-, casusluk şüphesi uyandırma: 58 – 2’dekine benzer şekilde cezalandırılır.

58 – 7 Devlet endüstrisini, taşımacılığı, para dolaşımını, kredi sistemini zayıflatma, devrim karşıtı topluluklar ve organizasyonlarla işbirliği yaparak devlet kurumlarını bilgi aktarmak amaçlı kullanma, devlet kurumlarının normal işleyişine karşı çıkma: 58 – 2’dekine benzer şekilde cezalandırılır. Not: bu maddeye göre işlenen fiil tahrip olarak tanımlanır, zanlılara da tahrip edenler denilir.

58 – 8 Sovyet gücünü temsil edenlere veya işçi köylü kuruluşlarına karşı terörist eylemler: 58 – 2’dekiyle aynı şekilde cezalandırılır.

58 – 9 Devrim karşıtı amaçlarla devlete veya kamuya ait binalara, depolara, su tesisatına, iletişim ve taşıma araçlarına zarar vermek: 58 – 2’dekiyle aynı şekilde cezalandırılır.

58 – 10 Sovyet ve devrim karşıtı kışkırtma ve propaganda: 6 aya kadar hapis. Savaş veya huzursuzluk koşullarında ise 58 – 2’dekiyle aynı şekilde cezalandırılır.

58 – 11 Yukarıdaki suçların işlenmesi veya oluşmasıyla ilişkili her türlü yardım ve örgütlenme, suçun kendisine eşdeğerdir ve mukabili maddeye göre cezalandırılır.

58 – 12 devrim karşıtı faaliyeti bildirmeme: En az 6 ay hapis cezası.

58 – 13 İç savaş dönemindeki devrim karşıtı hükümetlerle veya çar yandaşlarıyla birlikte devrime karşı aktif mücadele: 58 – 2’dekiyle aynı şekilde cezalandırılır.

58 – 14 (6.Haziran.1937’de eklenmiştir) Devletin gücünü zayıflatmak veya devlet kuruluşlarının işleyişini engellemeye kast etmek amaçlı bilerek veya ihmal ederek “malum görevlerini” yerine getirmemek, devrim karşıtı sabotaj sayılarak; en az 1 yıl hürriyetten mahrumiyetle cezalandırılacaktır. Eğer bu suç cezayı arttırıcı koşullarda işlenmişse, kişi mallarını müsadere ile birlikte kurşuna dizilmeye kadar varan cezalara çarptırılır.

Uygulama

Bu madde, masum halktan binlercesinin ve birçok seçkin insanın mahkûmiyetine yol açmıştır. (Sovyet baskı rejiminin kurban kategorileri listesine bakınız)

Cezalar, genellikle yargılama ve savunma olmaksızın 25 yıla kadar uzayan mahkûmiyetler şeklinde uygulanmıştır. “Politiçeski” diye adlandırılan siyasi mahkûmlar cezaevlerinde, “ugolovnik” denen adi suçlardan mahkûm olmuş kimselerle birlikte tutulmuşlardır. Tahliyeyi, tipik olarak Rusya’nın büyük şehirlerinden en az 100 km. uzakta bir yerine sürgün izlemekteydi.

58. maddenin 10. kısmı, “Sovyetler Birliğine karşı kışkırtma ve propaganda”yı yargılamaya tabi bir suç haline getirmiş, 12. kısım ise söz konusu suça şahit olanların durumu yetkili makamlara bildirmemeleri halinde soruşturulmalarını mümkün kılmıştır. 58. madde gizli polisin elinde, şüpheli görülen herhangi şahsı gözaltına alma ve tutuklama aracı haline gelerek siyasi bir silaha dönüşmüştür. Şahıslar, “bu yaptığı daha sonra yapacaklarının anti-Sovyet olacağına delalet etmektedir” gibi gerekçelerle hapse atılmıştır. Kişi, masumiyeti kanıtlansa bile, yapabileceklerini rapor etmemesinden dolayı mahkûmiyetle karşılaşabilirdi.

II. Dünya Savaşı esnasında ve sonrasında işgal edilen topraklardaki Sovyet vatandaşlarının ölümüne savaşmamaları, onların düşmanla işbirliği yapması şeklinde değerlendirilmiş ve 58. madde uyarınca yargılanmalarına zemin hazırlamıştır.[1]

[1] http://www.answers.com/main/ntquery;jsessionid=17lsgmgn9p6ej?tname=article-58&sbid=lc10a

 

Translate »